CLI Referansı

tulpar ikilisi derleyiciyi, çalışma zamanını, paket yöneticisini, formatlayıcıyı ve dil sunucusunu tek bir çalıştırılabilir dosyada toplar. Bu sayfa kapsamlı referanstır; daha samimi bir giriş için Başlarken sayfasına bakın.

Program çalıştırma

tulpar <kaynak.tpr>          # AOT derle + çalıştır (native hız)

tulpar artık yalnızca AOT çalışır (v3.0.0’dan beri): LLVM pipeline’ını çalıştırır (LLVM → native ikili → exec) ve başka bir yürütme yolu yoktur. AOT hatası (parse, codegen veya eksik clang / runtime arşivi) sert hatadır — yani “çalıştı” her zaman native ikilinin çalıştığı anlamına gelir.

Bağımsız ikili oluşturma

tulpar build <kaynak.tpr> [çıktı_adı]

Varsayılan run yoluyla aynı, ama üretilen ikiliyi çıktı_adı konumunda saklar (verilmezse <kaynak>’in .tpr’siz hâli). Sonraki tulpar build çağrıları çıktı kaynaktan ve sürücüden yeniyse derlemeyi atlar. Yeniden derlemeye zorlamak için TULPAR_AOT_NOCACHE=1 ayarlayın.

tulpar build merhaba.tpr           # ./merhaba üretir (Windows'ta ./merhaba.exe)
tulpar build merhaba.tpr uygulamam # ./uygulamam üretir
TULPAR_AOT_NOCACHE=1 tulpar build merhaba.tpr   # her zaman derle

Formatlayıcı

tulpar fmt <kaynak.tpr>

Kaynağı normalleştirilmiş girinti ve operatör boşluklarıyla yeniden yazar. Idempotent (iki kez çalıştırmak bir kezle aynı çıktıyı verir). Yapılandırma dosyası yok — kurallar gömülü.

Paket yöneticisi

tulpar pkg init                  # cwd'de yeni bir tulpar.toml oluştur
tulpar pkg add <isim>            # bağımlılık ekle
tulpar pkg install               # tulpar.toml'daki her şeyi yükle

Manifest formatı ve bağımlılık belirtimleri için Paket Yöneticisi sayfasına bakın.

Dil sunucusu (LSP)

tulpar --lsp

stdio üzerinden LSP konuşur — editörünüze (VS Code uzantısı, Vim/Neovim LSP istemcisi, vb.) bağlayın; JSON-RPC iletimi için stdin/stdout’a sahip olur. Test dışında elle çalıştırmayın.

Yetenekler: tamamlama, hover, tanılama, tanıma git, yazım yanlışları için “şunu mu demek istediniz” önerileri. Ayrıntı için Araçlar — LSP / Formatlayıcı / VS Code.

Sürüm & güncelleme

tulpar version          # veya: tulpar --version, tulpar -v
tulpar update           # son sürümü indir & yükle
tulpar update --check   # sadece güncelleme var mı diye bildir

tulpar update platformun kurulum scriptine (https://tulparlang.dev/install.{ps1,sh}) çağrı yapar ve çalışan ikiliyi yayınlanan en son sürümle değiştirir. Windows’ta yeniden adlandır-ardından-değiştir dansını kullanır çünkü Windows çalışan bir .exe’yi doğrudan üzerine yazamaz.

--check zarar vermez — GitHub’dan en son tag’ı sorar, karşılaştırmayı yazdırır ve çıkar.

Yardım

tulpar --help          # veya: tulpar -h, tulpar help, tulpar ?

tulpar’ı hiç argümansız çalıştırdığınızda gördüğünüz aynı komut referansını yazdırır. Çıktı dili sistem locale’ini takip eder (TR locale’inde Türkçe, başka yerde İngilizce).

Derleyici bayrakları

Bunlar tek bir tulpar / tulpar build çağrısını değiştirir. Komut satırındaki diğer her şey program ve argümanlarıdır.

Bayrak	Etkisi
`--aot`	Açık AOT derleme (zaten varsayılan — başka backend yok)
`--build`	Derle-ve-çalıştır yerine bağımsız ikili üret (`build` alt komutuyla aynı)
`--debug` / `-g`	`clang++` link’ine `-g` ilet, debug bölümleri ikiliye taşınsın
`--no-typecheck`	Bu çalıştırma için `[typecheck]` ön-geçişini atla
`--strict`	Tip denetçisi uyarılarını sert hatalara yükselt
`--vm` / `--run`	Uyarıyla yok sayılır — Tulpar AOT-only, VM yok
`--repl` / `-i`	Kaldırıldı — bir not yazıp çıkar (yorumlayıcı yok)

Ortam değişkenleri

Alt sisteme göre gruplanmıştır. Boolean’lar, aksi belirtilmedikçe boş olmayan her değeri “açık” sayar.

Tanılama & locale

Değişken	Etkisi
`LANG` / `LC_ALL` / `LC_MESSAGES`	CLI + tanılama dili: `tr` içeren bir değer Türkçe, diğerleri İngilizce seçer (Windows OS UI locale’ine düşer)

Tip denetimi

Değişken	Etkisi
`TULPAR_NO_TYPECHECK=1`	Her `run` / `build`’de `[typecheck]` ön-geçişini kapat
`TULPAR_STRICT=1`	Tip denetçisi uyarılarını hata say (`=0` kapatır)

AOT / derleyici

Değişken	Etkisi
`TULPAR_AOT_NOCACHE=1`	Çıktı güncel olsa bile `tulpar build`’i yeniden derlemeye zorla
`TULPAR_AOT_TIME=1`	AOT zincirinin faz-bazlı süre dökümünü yazdır
`TULPAR_AOT_EMIT_LL=1`	Nesne dosyasının yanına LLVM `.ll` IR’ı da çıkar
`TULPAR_AOT_LINK_FLAGS=…`	Final `clang++` link’ine ek bayraklar ilet (ör. ASan’lı runtime’a karşı leak-check için `-fsanitize=address`)
`TULPAR_RUNTIME_DIR=path`	`libtulpar_runtime.a` için ek arama dizini

Async / HTTP runtime

Değişken	Etkisi
`TULPAR_HTTP_POOL=N`	Async HTTP istemcisi worker-pool boyutu (varsayılan 4)
`TULPAR_HTTP_MAX_BODY=bytes`	Wings sunucuları için gelen HTTP istek gövdesi üst sınırı (varsayılan 16 MiB)
`TULPAR_HTTP_QUIET=1`	HTTP istemci istek loglamasını sustur
`TULPAR_WINGS_HOST=127.0.0.1`	Wings listener’ları için bind host — loopback LAN firewall sorularını önler

TLS

Değişken	Etkisi
`TULPAR_CA_BUNDLE=path`	HTTPS sertifika doğrulaması için özel CA bundle (PEM)
`TULPAR_TLS_INSECURE=1`	Sertifika doğrulamasını atla — yalnız dev / self-signed

Paket yöneticisi & araçlar

Değişken	Etkisi
`TULPAR_REGISTRY=url`	Paket registry temel URL’ini geçersiz kıl
`TULPAR_PUBLISH_TOKEN=token`	`tulpar pkg publish` için yetki token’ı
`TULPAR_LSP_DEBUG=1`	`--lsp` dil sunucusundan ayrıntılı log
`TULPAR_INSTALL_DIR=path`	`install.sh`’nin ikiliyi koyduğu yer (varsayılan `~/.local/bin`)

Çıkış kodları

Kod	Anlamı
0	Başarılı
1	Kaynak seviyesi hata (parse / codegen / runtime hatası)
2	CLI kullanım hatası (bilinmeyen bayrak, kötü kombinasyon)